Eigen­lijk spreekt dit voor zich. Om je kids te leren wat res­pect is, zul je het goe­de voor­beeld moe­ten geven. En hoe geef je nu een beter voor­beeld dan op een beleef­de manier te pra­ten? Niet altijd gemak­ke­lijk als je kind staat te treu­ze­len met z’n schoen­ve­ters en jij op tijd op je werk moet zijn. Toch heeft dit een gro­te bij­dra­ge aan de manier waar­op zij zich geres­pec­teerd voe­len.

Onder­zoek toont aan dat als kin­de­ren de kans krij­gen om een bij­dra­ge te leve­ren in een beslis­sing, dit een posi­tief effect heeft op hun per­soon­lij­ke ont­wik­ke­ling. Natuur­lijk gaat het (voor­al op jon­ge leef­tijd) nog niet over belang­rij­ke finan­ci­ë­le zaken, maar sim­pe­le vra­gen als ‘wat zul­len we van­avond eten?’ of ‘wel­ke muziek zul­len we in de auto luis­te­ren?’ kun­nen al een ver­schil maken.

Hoe ouder ze wor­den, hoe vaker er con­flic­ten zul­len voor­val­len. Con­flic­ten hoe­ven natuur­lijk hele­maal niet erg te zijn. Belang­rijk is wel dat jij je kin­de­ren laat zien dat je ze hoort. Ook al ver­schil­len jul­lie van mening, luis­ter je wel naar je zoon of doch­ter, en dit ver­wacht je natuur­lijk ook van hen.

Mis­schien kun­nen we hier zelf ook nog wat van leren: actief naar iemand luis­te­ren. Leg die tele­foon dus even weg, maak oog­con­tact, en laat de ander mer­ken dat je naar ze luis­tert. Ook bij onze eigen kin­de­ren leer je ze zo wat res­pect is.

Het klinkt best logisch: je kind leren om ‘dank­je­wel’ en ‘als­je­blieft’ te zeg­gen. Maar denk daar­bij ook aan hoe je kin­de­ren leer hun oprech­te excu­ses aan te bie­den (als dat nodig is), of hoe zij ver­ant­woor­de­lijk­heid kun­nen nemen voor hun gedrag.

Gezel­lig klet­sen met je kind. Maar wat als het al snel resul­teert in een half uur duren­de mono­loog waar je zoon of doch­ter ingaat op alle ins & outs van hun nieuw­ste video­ga­me? Om je kind te leren hoe ze op een res­pect­vol­le manier een gesprek kun­nen voe­ren, kun je ze mee­ge­ven dat het goed is om vra­gen te stel­len in een gesprek. Zo leren ze inte­res­se in de ander te tonen.

Rod­de­len klinkt natuur­lijk behoor­lijk nega­tief. In plaats van nega­tief over een ander te pra­ten kun je sti­mu­le­ren om juist posi­tief te rod­de­len. Bij­voor­beeld ‘wat lief van oma, dat ze wist dat blauw jouw lie­ve­lings­kleur is’ Zo leer je kids om al van jongs af aan op de posi­tie­ve trek­jes van iemand te zien. En eer­lijk is eer­lijk: ook wij kun­nen mis­schien wel wat leren van posi­tief rod­de­len.

Nooit leuk natuur­lijk, als je kin­de­ren met hun ogen gaan rol­len als je ze aan­spreekt op hun gedrag. In plaats van geïr­ri­teerd of boos te wor­den, kun je uit­leg­gen wat het met je doet als ze zo’n gezich­ten trek­ken. Je kunt bij­voor­beeld zeg­gen dat je begrijpt dat het niet leuk is dat ze hun speel­goed moe­ten oprui­men, maar dat het niet nodig is om daar­om zo’n ver­ve­len­de atti­tu­de aan te nemen. Leg ze juist uit hoe het op jou over­komt, en hoe kwet­send het voor jou is.

En ten slot­te: laat ze in aan­mer­king komen met ande­re cul­tu­ren. Dan denk je wel­licht met­een aan ver­re lan­den met ‘vreem­de’ gebrui­ken, maar ook als je niet in staat bent om te rei­zen naar het bui­ten­land kun jij vol­doen­de ken­nis mee­ge­ven over ande­re cul­tu­ren. Laat ze ander eten proe­ven, leer ze over het Sui­ker­feest of bezoek samen een musea. Zo ont­wik­ke­len ze van jongs af aan res­pect voor iets wat ze niet ken­nen.